Evropska komisija je predstavila ambicioznu Strategiju za prava osoba sa invaliditetom za period 2021–2030. godine sa ciljem da obezbijedi njihovo puno učešće u društvu ravnopravno sa drugima u EU i izvan nje.
Osobe sa invaliditetom imaju pravo da učestvuju u svim sferama života, baš kao i svi drugi.
Iako je tokom posljednjih decenija ostvaren napredak u pristupu zdravstvenoj njezi, obrazovanju, zapošljavanju, rekreativnim aktivnostima i učešću u političkom životu, brojne prepreke su i dalje prisutne.
Vrijeme je da evropske mjere dobiju evropsku razmjeru.
Nova strategija se nadovezuje na dokument koji joj je prethodio – Evropsku strategiju za osobe sa invaliditetom za period 2010-2020. godine i doprinosi sprovođenju Evropskog stuba socijalnih prava, za koji će Evropska komisija usvojiti Akcioni plan, kao orijentir politike zapošljavanja i socijalne politike u Evropi.
Strategija pruža podršku sprovođenju Konvencije Ujedinjenih nacija o pravima osoba sa invaliditetom na nivou EU i njenih država članica pojedinačno.
Unaprjeđenje ravnopravnog učešća i borbe protiv diskriminacije
U novoj desetogodišnjoj strategiji, ključne inicijative su zasnovane na tri glavne teme:
- Prava EU: Osobe sa invaliditetom imaju ista prava kao i drugi građani EU u pogledu preseljenja u drugu državu ili učešća u političkom životu. Nadovezujući se na iskustva pilot projekta koji se trenutno sprovodi u osam zemalja, Evropska komisija će do kraja 2023. godine predložiti uvođenje Evropske invalidske kartice u svim zemljama EU, koja će olakšati međusobno priznavanje statusa osoba sa invaliditetom između država članica i time pomoći ovim osobama u ostvarivanju prava na slobodno kretanje.
- Samostalan život i nezavisnost: Osobe sa invaliditetom imaju pravo da žive samostalno i da biraju gdje i sa kim žele da žive. Kao podršku samostalnom životu i uključivanju u zajednicu, Evropska komisija će izraditi uputstvo i pokrenuti inicijativu za unaprjeđenje usluga socijalne zaštite za osobe sa invaliditetom.
- Borba protiv diskriminacije i jednake mogućnosti: Cilj strategije je da zaštiti osobe sa invaliditetom od svih oblika diskriminacije i nasilja. Ona teži obezbjeđivanju jednakih mogućnosti i pristupa pravdi, obrazovanju, kulturi, sportu i turizmu. Takođe, mora biti zagarantovan i ravnopravan pristup zdravstvenim uslugama i zapošljavanju.
Širi kontekst
Kao što je predsjednica fon der Lejen najavila, Strategija za prava osoba sa invaliditetom za period 2021–2030. godine doprinosi izgradnji Unije jednakosti, u sadejstvu sa
- Strategijom o ravnopravnosti LGBTIK osoba 2020–2025.
- Akcionim planom EU za borbu protiv rasizma 2020-2025.
- Strategijom o rodnoj ravnopravnosti 2020–2025.
- i Strateškim okvirom EU za Rome.
Konvencija Ujedinjenih nacija o pravima osoba sa invaliditetom (UNCRPD), usvojena 2006. godine, predstavljala je veliki pomak u obezbjeđivanju prava osoba sa invaliditetom: sve države članice EU su njene ugovornice, a to je ujedno i prva konvencija o ljudskim pravima kojoj se pridružila i EU.
Ugovornice Konvencije su dužne da promovišu, štite i poštuju ljudska prava svih osoba sa invaliditetom, kao i da obezbjeđuju njihovu jednakost pred zakonom. Donošenjem ove Strategije, Evropska komisija obezbjeđuje okvir za podršku EU i njenim članicama u sprovođenju Konvencije.
Tekst preuzet sa: socijalnoukljucivanje.gov.rs
